Dług publiczny bez tajemnic

Forum Obywatelskiego Rozwoju w styczniu 2017 roku podało, że dług publiczny w Polsce przekroczył bilion złotych. Oznacza to, że aby spłacić cały dług, każdy obywatel musiałby wpłacić do budżetu ponad 26 tys. zł. A zadłużenie rośnie… z każdą sekundą o około 1 731 zł.

Czym jest dług publiczny

Dług publiczny to zadłużenie wynikające z deficytów budżetowych państwa. Składają się na niego takie zobowiązania, jak: dług rządu, samorządów i FUS-u, wyemitowane papiery wartościowe opiewające na wierzytelności pieniężne, zaciągnięte kredyty i pożyczki, a także przyjęte depozyty.

Większość polskiego długu to pożyczki zagraniczne. Pozostałe zadłużenie to zobowiązania wobec krajowych instytucji finansowych oraz inwestorów indywidualnych. Prawie połowa obecnego długu publicznego powstała w ciągu ostatnich 15 lat. W 2000 roku dług wynosił 359 mld zł, a jego stosunek do PKB kształtował się na poziomie 36,5%.

Oficjalne dane dotyczące długu publicznego nie uwzględniają jednak długu ukrytego, który według FOR wynosi 3 bln 246 mld 275 mln zł. Dług ukryty to m.in. zobowiązania państwa wobec przyszłych płatności – chodzi tu przede wszystkim o nabyte przez obywateli prawa emerytalno-rentowe.

Zadłużenie państwa spłacą Twoje… dzieci, wnuki, prawnuki…

Kolejne rządy zaciągają pożyczki u swoich obywateli, a dług ten jest im spłacany tak naprawdę z ich własnych podatków. Jeśli rząd systematycznie zwiększa dług, obciąża jego spłatą następne pokolenia.

Przez ostatnie 16 lat zadłużenie państwa zamiast zostać zredukowane, potroiło się. FOR wskazuje, że stosunek długu do PKB wynosi prawie 54% i zgodnie z planami budżetowymi na koniec 2017 roku ma osiągnąć poziom 55%, co jest już bardzo blisko unijnego progu 60%. Taki wynik powinien spowodować zacieśnienie polityki fiskalnej państwa.

W tym miejscu warto jednak zauważyć, że mimo restrykcyjnego prawa europejskiego, średni dług publiczny w UE to 85% PKB, a w strefie euro 90%. Dług Niemiec wynosi 71% PKB, Wielkiej Brytanii 89%, Grecji 179%, a Włoch 135,5%.

Co z gospodarką?

Wysoki dług publiczny negatywnie przekłada się na całą gospodarkę. Jakie są jego konsekwencje?

  • Droższe kredyty dla przedsiębiorstw
  • Zmniejszenie kwot inwestycji
  • Groźba wyższych podatków
  • Mniejszy wzrost gospodarczy
  • Wolniejszy wzrost PKB

10 najmniej zadłużonych państw świata

Nie wszystkie kraje do swojego sprawnego funkcjonowania potrzebują pożyczek od swoich obywateli. Istnieją państwa, których dług jest niewielki lub nie ma go wcale. Co je łączy? Produkcja i eksport ropy naftowej oraz innych złóż energetycznych, jak np. gaz.

  • Makao – 0%
  • Hong Kong – 0%
  • Brunei – 3%
  • Afganistan – 7%
  • Wyspy Salomona – 9%
  • Algieria – 13%
  • Arabia Saudyjska – 14%
  • Nigeria – 15%
  • Iran – 15%

Posiadasz już niezbędną wiedzę na temat długu publicznego. Wiesz, czym jest i ile wynosi. Na koniec warto podkreślić, że choć zadłużenie jest niezwykle wysokie, na bankructwo na razie się nie zanosi. Jeśli jednak wiek emerytalny zostanie utrzymany na obecnym poziomie, a Polacy będą korzystali z możliwości wcześniejszego przejścia na emeryturę, koszty obsługi długu ukrytego wzrosną… a właśnie to doprowadziło problemów finansowych Grecji, Portugalii czy Hiszpanii.