Znaczenie Rady Polityki Pieniężnej

Nie raz i nie dwa, decyzje Rady Polityki Pieniężnej wywołały gorącą dyskusję wśród ekonomistów i inwestorów. Analizy, wykresy, popłoch lub radość na giełdzie – myślisz, że Ciebie to nie dotyczy? Jesteś w błędzie! Jeśli masz kredyt lub chociaż zwykłą lokatę bankową, musisz zdawać sobie sprawę, że grubość Twojego portfela w dużej mierze zależy właśnie od decyzji podejmowanych przez Radę Polityki Pieniężnej.

Rada Polityki Pieniężnej – co to takiego?

Funkcjonowanie RPP gwarantuje konstytucja z 1997 roku, która określa, że jest to organ decyzyjny Narodowego Banku Polskiego, a jego głównym zadaniem jest ustalenie założeń i realizacja polityki pieniężnej państwa.

Oficjalnie Rada Polityki Pieniężnej została utworzona 17 lutego 1998 roku. Na jej czele stoi przewodniczący, którym jest prezes NBP, a w skład wchodzi dziewięciu członków, powoływanych proporcjonalnie (po trzech) przez prezydenta, Sejm i Senat na kadencję trwającą sześć lat.

Członków RPP przypisuje się zazwyczaj do jednej z dwóch grup. „Jastrzębie” to ekonomiści, którzy uważają, że narzędziami polityki pieniężnej nie można na dłuższy czas wpłynąć na gospodarkę. Ich zdaniem firmy bez większych problemów dostosowują się do podwyższonych stóp procentowych, a jedyną pomocą dla nich od banku centralnego powinno być dążenie do niskiej inflacji. „Gołębie” natomiast to ekonomiści, którzy uważają, że obowiązkiem banku centralnego jest zwalczania inflacji i analizowanie koniunktury gospodarczej. Są skłonni do obniżania stóp procentowych, gdy bezrobocie jest wysokie.

Zadania Rady Polityki Pieniężnej

  • Ustalanie stóp procentowych NBP.
  • Ustalanie zasad operacji otwartego rynku.
  • Ustalanie zasad i stóp rezerwy obowiązkowej banków.
  • Ocena działalności zarządu NBP w zakresie realizacji założeń polityki pieniężnej.
  • Przygotowywanie sprawozdań z realizacji założeń polityki pieniężnej, które są składane przed Sejmem.
  • Określanie górnej granicy zobowiązań wynikających z zaciągania przez NBP pożyczek i kredytów w zagranicznych instytucjach bankowych i finansowych.
  • Ustalanie corocznych założeń polityki pieniężnej i przesyłania ich do Sejmu równocześnie z przedłożeniem przez Radę Ministrów projektu ustawy budżetowej.
  • Dbanie o stabilność polskiego pieniądza i wzrost gospodarczy – utrzymywanie niskiej inflacji. RPP stara się, by inflacja była zbliżona do 2,5%, ale dopuszcza odchylenia +/- 1 pkt. procentowy.

Skład Rady – IV Kadencja (2016–2022)

  • Adam Glapiński – przewodniczący, prezes NBP
  • Eugeniusz Gatnar
  • Łukasz Hardt
  • Jerzy Kropiwnicki
  • Eryk Łon
  • Jerzy Osiatyński
  • Rafał Sura
  • Kamil Zubelewicz
  • Jerzy Żyżyński

W czasie trwania kadencji, członek RPP nie może zajmować innych stanowisk czy prowadzić działalności zarobkowej lub publicznej poza pracą naukową, dydaktyczną lub autorską. Za zgodą Rady dopuszczalna jest działalność w organizacjach międzynarodowych.

Rada Polityki Pieniężnej a grubość portfela

Decyzje RPP są niezwykle istotne z punktu widzenia kredytobiorców i osób mających oszczędności na rachunkach bankowych. Dlatego po krótce wyjaśnimy, jak na Twoje gospodarstwo domowe może wpłynąć wysokość stóp procentowych.

Koszt zaciągniętego przez Ciebie kredytu czy oprocentowanie lokat nie bierze się z powietrza. Im wyższy poziom stóp procentowych, tym droższy pieniądz, a więc i same kredyty. W takiej sytuacji ludzie znacznie rzadziej decydują się na pożyczkę, a konsumpcja znacząco spada. Obniżka stóp procentowych ma z kolei na celu pobudzenie wzrostu gospodarczego. Kredyty są tańsze, a ludzie zaciągają je znacznie częściej. Na rynek dociera więcej pieniędzy, a to w konsekwencji prowadzi do pobudzenia konsumpcji.

Mówiąc jeszcze prościej, ekonomiści wskazują szacunkowo, że jeśli stopa procentowa spada o 50 punktów bazowych (0,5 pkt. procentowego) to dla kredytu o wartości 100 000 zł zaciągniętego na 30 lat, oznacza spadek raty o ok. 25-30 zł.

Jeśli więc chcesz przewidzieć, czy rata Twojego kredytu w najbliższym czasie wzrośnie, śledź decyzje podejmowane przez Radę Polityki Pieniężnej. Pamiętaj też, że zmiany wprowadzane przez RPP mają duży wpływ na rynek. Gdy stopy procentowe rosną, rośnie kurs złotego, a spadają kursy walut obcych. Martwią się Ci, którzy mają kredyt w złotówkach, a „frankowicze” mogą zacierać ręce – raty ich pożyczki wreszcie będą niższe.